

D3875

།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་སཏྭ་ཙཨཱརྱ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་དུ་ར་བ་བོ་དྷ་ན་ནི་ཡ་ནཱ་མ་གྲནྠཱ། བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྟོགས་པར དཀའ་བའི་གནས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡུན་རིང་དད་དང་བརྩོན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་མཆོག་ལ་རབ་གཞོལ་ཞིང་། །གང་གི་སྤྱི་གཙུག་མཆོག་གིས་འཇམ་དབྱངས་ ཞབས་ཀྱི་པདྨ་ལ་རེག་པ།།ས་སྟེངས་འཇམ་དབྱངས་གཉིས་པ་ཡིན་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་པོ། །བསྟོད་ཕྱིར་བདག་གི་ཡིད་ཀྱིས་དད་པའི་མེ་ཏོག་སྙིམ་པ་བཀང་བས་འཐོར། །དད་པ་མེད་པ་དགྲ་ཡི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཞན་པ་འཆི་བདག་ ཞགས་པ་ཉིད།།དེ་ཕྱིར་དད་མེད་དགྲ་ཡི་དབང་སོང་བླུན་པའི་ཞགས་པར་ཆུད་པ་རྣམས། །འཇམ་དབྱངས་གསུང་གི་བདུད་རྩི་སྙན་གྱི་སྣོད་ཀྱིས་གསོལ་ནས་གཏོར་བ་ཡི། །གཞུང་མཆོག་སྨོད་བྱེད་དེ་དག་རྣམས་ལ་བརྩེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་གནས་རྣམས་ བཤད།།འདི་ན་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། སྡེབ་སྦྱོར་ལྷུར་ལེན་པས་གཞུང་མཛེས་པ་གཙོར་བྱེད་པ་བཙུན་པ་ཟླ་གྲགས་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཕན་འདོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པས་སེམས་འདུལ་བ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་ལུན་དྷ་ཀ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ཞི་བའི་ ལྷ་འདི་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་གྱིས།སྡེབ་སྦྱོར་དང་སྙན་ངག་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་འདིར་སྡེབ་སྦྱོར་དང་འགལ་བ་དང་། སྙན་ངག་དང་། རྐྱང་པ་དང་། སྤེལ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱུང་བས་ནི་ སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ལ་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བཀོད་པའི་གཞུང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པས་འབྲེལ་པ་དང་ བཅས་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་།རྗོད་པའི་ངོ་བོ་གནས་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་རང་གི་སྤྱོད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཕྱོགས་རྟོགས་ཏེ། རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྒྲུབས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་ཀྱི་བར་གྱི་དགོས་པ་གྲུབ་ནས། སྲིད་ པ་ཇི་སྲིད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་གནས་པ་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ཉིད་ལ་གནས་སོ།།དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་གཙོ་བོར་བཤད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་སོགས་དེ་ལས་གཞན། །དེ་ཡི་དོན་གྱི་འབྲས་བུར་བཤད། ། ཅེས་སོ། །དེ་བས་ན་འདིའི་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞུང་གི་མིང་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། འབྲེལ་བ་དང་བཅས་པའི་བརྗོད་བྱ་བསྟན་ལ། མ་འཁྲུལ་པར་བཀྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་ན་དགོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན ཆེན་པོ་ཉིད་མེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ནི་སློབ་དཔོན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་དང་། བདེན་པ་གཟིགས་པའི་ཚིག་ལ་ནི་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་དོགས་པ་མི་རིགས་པས་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ནི་ཕྱག་འཚལ་བའི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པ་ཉིད་པས་དེ་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་བློན་ པོ་རྣམས་འབའ་ཞིག་ལ་བསྙད་པར་ཟད་དོ།།བདེན་པ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཡང་དགོས་པ་མེད་པར་རྟོག་ན་དེའི་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་གྲགས་པས་གསུངས་པ། ཐོས་པ་ཉུང་ཞིང་ང་རྒྱལ་ལྡན། །རྩ་བ་མེད་པར་མང་དུ་སྨྲ། །རྗེས་སུ་བཟུང་བར་མ་ནུས་པ། ། ཙནྡན་ཞེས་བྱའི་གང་ཟག་གོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མ་དད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱི་བཀའ་ལུང་ལ་གུས་པས་ཤེས་པར་འདོད་པ་དག་གིས་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བསྟན་བཅོས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པ་དྲུག་བསྙད་པ་དང་།བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པོ་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་ལུས་ཡིན་པར་སྐྱེ་བོ་ཆེན་པོ་དག་བཞེད་དོ།

梵文：Bodhisattva-caryāvatāra-durbodhanīya-nāma-granthā
藏文题目：《入菩萨行难解处抉择论》
顶礼一切佛菩萨！
长期以信心精进力专注于最胜禅定，
其尊贵顶髻触及文殊足下莲花，
世间称为第二文殊，为诸智者所赞颂的论著作者，
我以虔诚心意盛满信心之花而散供。
无信即是敌根本，智慧薄弱即死主绳索，
是故为无信敌所制，陷入愚痴绳索者，
饮用文殊语甘露，以耳器受用后散布，
为怜悯诽谤此胜论者，当为解说迷惑处。
此中造论有二种：一是重视韵律使论典优美者，如尊者月称等；二是重视利他调心为主者，如阿阇黎龙树等。
其中阿阇黎寂天是重视利他者，并非主要重视韵律和诗学等。因此，在此《入菩萨行论》中，即使出现与韵律相违、不合诗学、单句、重复等情况，也应知非应舍弃。
虽然如此，也不应认为此论无有必要等。如所造论文是显示菩萨行六度波罗蜜多自性，具有关联的所诠与能诠。以如是方式，彼等菩萨了知自行六度波罗蜜多分，随顺了证而修行，直至获得佛地之间的必要成就，乃至有情界尽利益众生住，此即是究竟必要。
如是亦说，他利圆满是佛果之主要，如云：'佛果等外余，说为彼利果。'
因此，此论的必要等即由论名本身显示。以'入菩萨行'之名显示具关联的所诠，由于具有无误解释等，故不可能无有必要等大义。
复次，对于阿阇黎获得悉地、现见真谛之语，不应怀疑无有必要等。从阿阇黎面前获得顶礼悉地，其必要等仅为愚者所说。
若认为现见真谛者之语亦无必要，则不能领受彼义。如月称所说：'少闻具慢者，无根多言说，不能善领受，是名旃檀人。'
如是，离菩萨不信及疑网者，以及对阿阇黎教言恭敬欲知者，当通达此论。
论典生起因缘、宣说六波罗蜜多、念恩顶礼三者，大德们认为是此论之体。

།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་གཞུང་བརྩམ་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། བསམ་པ་ཚར་ཆོད་ པས་བསྟན་བཅོས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ལ།རང་གི་དོན་དུ་བརྩམ་པར་བསྙད་པས་ནི་མཁས་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་འགའ་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཅག་རྗེས་སུ་གཟུང་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བར་ཆད་བྱེད་པ་བཟློག་པས་བསྟན་བཅོས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །སྐལ་བ་མཉམ་པ་རྣམས་ ལ་བསྐུལ་བས་ནི་དེ་དག་དད་པར་འགྱུར་ཞིང་།དད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྣོད་དུ་བསྟན་བཅོས་བཞག་པར་རིགས་སོ་ཞེས་དགོངས་པས་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པས་ན་བསྟན་བཅོས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་བདེ་གཤེགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངའ་སྲས་བཅས་དང་། །བཙུན་པ་ཀུན་ལ་གུས་ པས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ།།བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས། །གསུང་རབ་ཚིག་ལས་བཏུས་པ་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་པོའོ། །སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་བ་ཡང་འདིར་བརྗོད་མེད་ཅེས་པ་ནས། །རང་གི་ཡིད་ལ་བསྒོམ་ཕྱིར་ངས་འདི་བརྩམས། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དེའི་རྒྱུ་གཉིས་པའོ། །དགེ་བ་བསྒོམ་པར་བདག་གི་དད་པའི་ཤུགས། །ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྟེ་འདི་དག་མཐོང་ན་དོན་ཡོད་འགྱུར། །ཞེས་པའི་བར་ནི་དེའི་རྒྱུ་གསུམ་པའོ། །དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་པོ་ནི་གདུལ་བྱ་དག་ལ་བསླབ པའི་ཆེད་དུ་ཟད་དེ།མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་དག་ནི་བགེགས་འབྱུང་བར་དགོངས་པ་དང་། དོན་དང་ལྡན་པའི་བྱ་བ་བརྩམས་པ་ལས་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་པོའོ། །ལུས་གཉིས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་བཞག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལེའུ་དང་པོ་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་དང་།གཉིས་པ་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། བཅུ་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་ལེའུ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞི་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ལེའུ་དང་པོ་གསུམ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་ བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བརྟན་པ་དེ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ལུས་དང་དེ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །དུས་གསུམ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་གྲུབ་ཕྱིར། །ཕངས་པ་མེད་པར་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་ལེའུ་ གསུམ་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གི་སྨོན་ལམ་ནི་ཕྲག་དོག་གི་དྲི་མ་མེད་པས་གཞན་ལ་ཕན་པའི་གོ་སྐབས་འབྱིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་བས་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་ལེའུ་ཡང་སྦྱིན་པར་བརྗོད་པའོ་ཞེས་བློ་དང་ལྡན་པ་དག་འཆད་དོ། །བག་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་། ཤེས་ བཞིན་བསྲུང་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་གཉིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྗོད་པའོ།།ལེའུ་ལྷག་མ་བཞི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །ད་ནི་ལུས་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ལ་གནས་པས། དལ་འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཐང་འགའ་འབྱུང་། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་སྐྱེས་པ་ཆུད་མི་གསན་ པར་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཇི་ལྟར་ན་བདག་གིས་སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་འགྱུར། འདིའི་ཐབས་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། །དེ་ལྟས་དགེ་བ་ཉམ་ཆུང་ཉིད་ལ་རྟག་།ཅེས་པ་ནས། བྱམས་མགོན་བློ་དང་ལྡན་པས་ནོར་བཟངས་བཤད། །ཅེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཕན་ཡོན་བསྙད་པས་སེམས་དྲན་པར་བྱ་བ་དང་བཅས་ཏེ།དེའི་ཐབས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཐབས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སེམས་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་པུ་པའམ། འོན་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཅན་ཞེས་སེམས་ པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་མདོར་བསྡུ་ན། །ཞེས་པ་ནས། བསོད་ནམས་རྒྱུན་ཆགས་འབྱུང་བ་མིན། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བར་བསྟན་པ་དང་བཅས་ཏེ་བཤད་པའོ།

怎么说呢？礼敬和承诺著述论典是无障碍和圆满意愿的缘故，是造论的因。以自利为由著述，是为了遮止某些傲慢的智者说'你不必摄受我们'而造成的障碍，这也是造论的因。对于同等根机者的劝请，是因为他们会生起信心，认为应当将论典置于具信之器，以此入于教法，所以也是造论的因。因此，'我恭敬顶礼具法身的善逝及其子，以及一切尊者。我将从经典语句中摘取，宣说善逝子的律仪入门。'这是造论的第一个因。从'此处也无未曾有说'到'我造此论为修自心'之间，是第二个因。从'我以信力修善法'到'若见此等即有义'之间，是第三个因。
其中第一个造论因仅仅是为了教导所化众生。因为已获得殊胜成就者考虑到会出现障碍，而且不可能从有意义的事业中退却。这是第一科判。
第二科判是安立六波罗蜜多的自性，即第一品讲述菩提心的功德，第二品忏悔罪业，第三品完全受持菩提心，第十品发愿品。如是四种是布施波罗蜜多。
怎么说呢？前三品是发菩提心的本体，凡是坚固菩提心者必定会完全舍弃身体等，如第三品中所说：'身及受用财，三世一切善，为利诸众生，无吝皆当舍。'因为菩萨的发愿没有嫉妒的污垢，只是为他人开启利益的机会，所以智者们说愿品也是布施的宣说。
讲述正知正念和护持正知的两品是宣说持戒。其余四品依次是安忍、精进、禅定和入于宣说智慧。
现在依第二科判，将宣说菩萨道及其果。安住菩萨种性者，从'此暇满难得'到'世间福慧偶尔生'之间，说明不应虚度难得的人身而应发心。
如是发心后思维：'我如何使此生有果？其方便是什么？'对此，从'是故善法微弱时'到'慈尊智者为善财说'之间，以宣说功德令心忆念，应知其方便即是发菩提心。
如是了知方便后，想要发心者思维是否应当仅仅发心，还是应当有差别，对此从'菩提心略说'到'福德相续不得生'之间，连同功德差别宣说了发心的两种分类。

།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སྨོད་ཅིང་འདོར་བ་དགག་པའི་ཕྱིར།གང་ནས་བཟུང་སྟེ་སེམས་ཅན་ཁམས། །ཞེས་པ་ནས། བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་དང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའོ། །དེ་ནས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལེན་འདོད་པ་ལ།དེའི་འདོད་ཆགས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་རིགས་པ་དང་པོར་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་སྦྱང་བའི་ ཕྱིར་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ།པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པས། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་། བླ་མ་རྣམས་མངོན་དུ་དམིགས་ཏེ། དམ་ཚིག་གི་རྗེས་ སུ་འཇུག་པས།རིན་ཆེན་སེམས་དེ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནས། སླན་ཆད་བདག་ནི་སྡིག་པ་ཡོང་མི་བགྱིད། །ཅེས་པའི་བར་དུ་ལེའུ་གཉིས་པ་ཟད་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ངན་སོང་གི་།ཞེས་པ་ནས། བདག་ནི་ཉེར་འཚོའི་རྒྱུར་ཡང་ཤོག་།ཅེས་པའི་ བར་དུ་བརྗོད་དོ།།དེས་ནི་མཆོད་པ་དང་། བདག་ཉིད་དབུལ་བ་དང་། སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། ཁྲུས་གསོལ་བ་དང་། རས་དབུལ་བ་དང་། རྒྱན་དབུལ་བ་དང་། བྱུག་པ་དབུལ་བ་དང་། སིལ་མ་དང་། ཕྲེང་བའི་མེ་ཏོག་དབུལ་བ་དང་། སྤོས་དབུལ་ བ་དང་།ལྷ་བཤོས་དབུལ་བ་དང་། སྣང་བ་དབུལ་བ་དང་། ས་གཞི་བསྟར་བ་དབུལ་བ་དང་། གཞལ་ཡས་ཁང་དབུལ་བ་དང་། གདུགས་དབུལ་བ་དང་། རོལ་མོ་དང་། གླུའི་མཆོད་པ་སྨོན་ལམ་གྱིས་དབུལ་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་མཆོད་པ་སྨོན་ ལམ་གྱིས་དབུལ་བ་དང་།བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དག་གི་རྗེས་སུ་གཞོལ་བས་མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པའི་མཆོད་པ་སྨོན་ལམ་གྱིས་དབུལ་བ་དང་། ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ དང་།སྐྱབས་སུ་གསོལ་བ་བཅས་ཏེ་འགྱོད་པ་དྲག་པོས་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། བསྐུལ་བ་དང་། གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་དམིགས་པ་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པོ་དག་གིས་སེམས་རབ་ཏུ་སྦྱང་ངོ་། །དེ་ནས་སེམས་ བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་ཞིག་ན་ནི།ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་ཐུགས་ནི་བསྐྱེད་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལན་གསུམ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་ཞིང་སྔར་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་པའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་།སྡོམ་པ་གཟུང་བ་གཉི་ག་ལེན་འདོད་པ་ཞིག་ན་ནི། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་ཐུགས་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ། །དེ་དག་རིམ་བཞིན་གནས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འགྲོ་བའི་ཕན་དོན་དུ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་ནི་བསྐྱེད་བགྱི་ཞིང་།།དེ་བཞིན་དུ་ནི་བསླབ་པ་ལའང་། །རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། །ཞེས་ལན་གསུམ་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའི་གྲངས་སུ་སོན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་ཕམ་པའི་ གནས་དང་།སྦོམ་པོའི་ལྟུང་བ་དང་། ཉེས་བྱས་ཀྱི་ལྟུང་བ་རྣམས་བསྲུང་དགོས་པས། སློབ་དཔོན་བཙུན་པ་ཟླ་བས་སྦྱར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དུ་གཏོགས་པ་དུ་མ་བསླབ་པར་བྱ་ཞིང་། ལྟུང་བ་རྣམས་མི་འབྱུང་ བར་བྱ་བ་དང་།བྱུང་བ་ཡང་རིངས་པ་རིངས་པར་གསོ་བར་བྱའོ།

其后，为了制止诽谤和舍弃发愿菩提心的菩萨，从'从何时起众生界'到'皈依彼安乐源'这一整个第一品，宣说菩提心的功德。
其后，对于发愿菩提心并欲受持菩萨戒的人，应当显示其意乐。对于已经清净增上意乐的菩萨，发心是合理的。首先为了以供养等净化心，应偏袒右肩，右膝着地，合掌一心，观想十方诸佛菩萨及诸上师现前，随顺誓言，为了受持珍贵菩提心，从'为受持珍贵心'到'从今往后永不造诸罪'，应当完整诵读第二品。
紧接着还要从'愿一切众生恶趣'到'愿我成为他们生活资具之因'诵读。
由此进行供养、献身、忏悔、沐浴、献衣、献饰、献涂香、献散花与花鬘、献香、献食、献灯、献地基、献宫殿、献伞盖、以发愿供养音乐与歌曲、以发愿供养三宝像、随学大士而供养、赞颂、供养、以发愿供养赞颂供养、顶礼殊胜境、皈依三宝、祈请皈依并以猛烈追悔忏罪、随喜、劝请、祈请、极为广大的发愿观想等二十七种净化心。
其后若欲发心者，应当诵读'如昔诸善逝，发起菩提心'三遍。从此称为菩萨，具足前说诸功德。
若欲同时受持发菩提心和菩萨戒二者，则应诵读'如昔诸善逝，发起菩提心，复次第受持，菩萨诸学处。如是为利众，我今发菩提，如是于诸学，次第而修学'三遍。
从此列入住持菩萨戒之数。因此，他应当守护菩萨戒的他胜处、粗罪堕及恶作罪，应当学习尊者月称所造的《二十颂菩萨戒》等诸多属于菩萨藏的论典，应当防止诸过失生起，若已生起也应当迅速忏悔。

།ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལྟ་བུ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་འདི་ཉིད་ ལས་བཤད་པ།བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་བསྲུང་བ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་གང་ཡང་གང་འདྲ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྟུང་བ་གསོ་བའི་ཐབས་ཀྱང་འདི་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའི་བཤགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་ ཚུལ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཁོ་ནས་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་བསྲུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། འདིའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་གོམས་པ་ཁོ་ནས་བསྲུང་བ་དེ་དང་དེ་ཐམས་ ཅད་འགྲུབ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ། གང་འདིར་རྒྱུ་བ་དང་ནི་མི་རྒྱུ་བ། །སྒྱུ་མ་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཡོངས་རྟོག་པ། །དོན་དམ་མཐོང་བའི་བསྲུང་བ་དེ་ཉིད་ཡིན། །བསྲུང་བའི་ཆོ་ག་གཞན་དག་འདིར་ཅི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་བསྒོམས་ན། ། འཆི་བདག་གིས་ནི་མི་མཐོང་ཞིང་། །གཞན་ཡང་བདུད་ནི་བྱེ་བས་ཀྱང་། །མཐོང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྲུང་བ་ནི་བསྲུང་བ་གཞན་གྱིས་བསྲུང་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་སྨོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། བདག་གཟེངས་བསྟོད་པས་ལས་ཀྱི་མཐའ་མི་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནས། མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་བྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་། ཚོགས་ཆེན་པོ་ལ་དགོད་པའི་ཁུར་མི་འདོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འགྲོ་བའི་འདྲོན་པ་སྲིད་པའི་ལམ་རྒྱུ་ཞིང་། །ཞེས་པ་ནས། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ལ་སོགས་དགའ་བར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལེའུ་གསུམ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ལེའུ་དང་པོ་གསུམ་ནི་སྨོན པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཉམས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱོན་འདོགས་ཏེ། འདིར་ནི་རིམ་པ་ལེགས་པར་བརྗོད་དོ། འདིར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་སྡོམ་པ་བླང་བའི་ཚིག་ནི་ཐ་མར་བྱུང་ལ། རིན་ཆེན་སེམས་དེ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཚིག་སྔོན་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་དང་།སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་མཆོད་པ་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ནི་བླུན་པོ་ཁོ་ནའི་ཚིག་སྟེ། གལ་ཏེ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར།རིན་ཆེན་སེམས་དེ་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་སྒྲ་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པར་སློབ་དཔོན་ལ་སྡང་བར་ཟད་དོ། །མདོ་སྡེ་དུ་མ་ལས་ཀྱང་དང་པོ་ཡོན་ཕུལ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མང་དུ་བྱུང་ལ། སློབ་དཔོན་ རྣམས་ཀྱང་དང་པོ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱངས་ནས་གདོད་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་མཐུན་པར་འཆད་དོ།།སྐབས་མ་ཡིན་པར་སྨྲས་སོ་ཞེས་བརྒལ་བའི་ལན་ནི་ཁོ་བོས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྨྲས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་ འདི་ལ་སློབ་དཔོན་ཞི་བའི་འཚོ་ལ་སོགས་པས་ལུགས་ཐ་དད་པ་གང་གིས་མདུན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འདིར་བརྩད་དུ་མེད་དེ།ལུང་དག་ལས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། ལུགས་ འདི་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།སློབ་དཔོན་ནི་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ལུང་ཡོད་ཅིང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

或者说，作为一切菩萨藏的根本，就是《入菩萨行论》，因此应当学习此论。正如在《入菩萨行论》中所说，住于守护应做与不应做之分别的人，因为不可能有任何菩萨学处不包含在其中，而且忏悔等净罪方法也出自此论，以及依据般若波罗蜜多品中所说的方式，唯有安住空性才能得到清净。
所有守护菩萨身的方法，也都是依据此论般若波罗蜜多品中所说的方式，唯有通过修习无自性而得以成就一切守护。如经中说：'于此动与不动者，如幻如空性观察，见到胜义即是护，此处何需他护法。'又说：'若能修习空性者，死主不能见到他，其他千万魔众等，也不能得见到他。'
同样，法称论师也说：'以般若波罗蜜多守护者，不需其他守护法。'如是发起愿菩提心后，为了不因自我赞叹而退失事业，应当诵读从'如是具慧者'到'犹如醍醐出'之间的偈颂。之后，为了使一切众生得到安慰，不舍负荷广大资粮的重担，应当诵读从'众生导师行于轮回道'到'令天非天等皆生欢喜心'之间的第三品全部内容。如此，前三品完全是广说愿菩提心发起仪轨。
对此，一些智慧退失者提出过失说：此处次第说得不好。此中发心和受戒的文句最后才出现，而'为持此宝心'等增长的文句却先说。又说在非其处所的供养文句中有忏悔等内容。这些只是愚人之语。如果供养等是为了增长菩提心，那么说'为使宝心得增长'是合理的。因此他们只是连文字都不懂，只是对论师生嗔恨而已。
在许多经典中也说先作供养后向如来发心的情况很多，诸论师也一致解释说先以供养等净化心意然后才发心。对于说非其处所的诘难，我已在最初作了回答。如此，对于这个愿菩萨发心仪轨，寂护等论师所说的其他发菩提心仪轨与此不相违，因为在经典中未见从非佛之补特伽罗处发菩提心，且此仪轨毫无过失，而且论师有文殊菩萨授记并获得大手印成就。

།ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་སློབ་དཔོན་ཞི་བའི་ལྷ་དང་མཐུན་པར་མཛད་ པའི་ཕྱིར་དང་།ལུགས་གཞན་པས་འདི་ཉིད་ཚད་མ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྨོན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྦྱོར་བས་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ཡང་གནས་བརྟན་མཆེ་བའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་བདེན་ པ་མཐོང་བའི་དབང་ལས་འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བརྗོད་ཅིང་།འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་སྨོན་པར་འཇོག་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་ལ། བསོད་ནམས་ མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྨོན་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་དག་དྲང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འདིར་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་སྦྱངས་པའི་གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅིང་། བསླབ་པ་ལ་གནས་པ་དེའི་བསླབ་པ་མི་འཇིག་པར་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་སེམས་བསྐྱེད་པ་འཕེལ་བ་དང་།འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ་ཞེས་བློའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་འཆད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ནས། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་ཞེས་པ་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་གཅིག་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་བར་ གྱི་ལེའུ་དྲུག་གིས།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དག་ལ་སྤྱད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་སྨོན་ལམ་གྱི་ལེའུ་ལས་བཤད་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བཏབ་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ སྟེ།འདི་ནི་འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། སེམས་སྔ་མ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ནི་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལེའུ་གཞན་དགུས་ནི་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡང་འདི་གནས་སོ།།བྱང་ཆུབ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་ངེས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། ནུས་པ་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ན། དེ་དང་མཐུན་ པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པོ།།དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་འདི་ནི་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་ པ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིར་འགའ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གྲངས་སུ་ཆུད་པ་དུ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མིས་ གྲངས་ཉུང་ཤོས་ངེས་པར་མཛད་པ་དང་།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་བདུན་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གཞི་བཞི་བརྒྱ་ཞེས་གྲངས་སུ་ཆུད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ངེས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆེ་ལོང་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ནི་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་ལུང་དུ་མ་ལས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། གང་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་དང་། གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའོ། །གཞི་དེ་གཉིས་ ལས་མ་འདས་མོད་ཀྱི།རྒྱལ་བར་བྱེད་པའི་ཚད་ངེས་པར་ཡང་བདེན་པ་མཐོང་བ་དག་གིས་ཀྱང་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནང་བ་དང་བཀག་པ་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ལ་ལྟོས་པས་མ་ངེས་ཏེ། ཉི་མའི་ཟེར་གྱིས་གདུངས་པའི་མཚོ་ཆེན་ལྟར། །མཉམ་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ ཁྲིད་བྱེད་ཅིང་།།ནང་ན་ཁ་བ་ལྟར་བསིལ་ཕྱི་རོལ་ན། །རྩུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སྐྱོང་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དག་ལ་ནི་བག་ཡངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ལྟུང་བས་ཀྱང་མི་རེག་གོ།

复次，圣龙树亲口说道：由于菩提心发起仪轨与寂天论师相符，以及其他宗派也认为此仪轨具有权威性，因此发起愿菩提心的菩萨应当以行菩提心的修行来表达。这也是根据上座部长老众等论典，从见真谛的角度而言行菩提心，以及将一切世间道安立为愿。有些人说具足福德资粮的发心是行菩提心，不具足福德资粮的一切发心是愿心，这些说法都不正确。
此处，如是净化心意的补特伽罗发愿菩提，住于学处，不毁坏学处而随护，行持六波罗蜜多，即是发心增长及行菩提心，如此智慧波罗蜜多诸论师解释。因此如是发心后，'佛子如是'乃至'唯说空性一'之间的六品，对戒律、安忍、精进、禅定、智慧等进行修习，同样依照愿品所说发起圆满愿后，应当修学布施波罗蜜多。
这就是行菩提心，能增长前述之心。同样，宣说智慧波罗蜜多品是胜义菩提心，其他九品是世俗菩提心。如是，此论安住于二种菩提心的体性中。安住于六波罗蜜多的菩提心必定将现前圆满成佛，因为具足力量威德的因聚集时，与之相应的果必定成就，这是世间和论典中所成立的。
因此果的本性是以势用显示，所以此《入菩萨行论》是宣说一切佛子道果，应当了知是如同智慧波罗蜜多品的菩萨藏一切经典之母。此处为了了知菩萨学处数量多少，当说：虽然论师月称确立最少数量，以及《大乘七百颂经》说菩萨学处有四百等数量是不确定的，因为那些是就大概而言，且从多部经典可见菩萨学处是不可思议的。
因此，菩萨学处略说唯有二种：一是对一切众生作一切利益，二是断除对一切众生的一切损害。虽然不出此二基础，但即使见真谛者也无法确定成就的标准。同样，开许与禁止也因依赖悲心与智慧而不确定，如说：'如日光炽热大海般，平等大悲作引导，内如冰寒外相中，以粗猛相而护生。'等所说，对于具大方便智慧者，虽行放逸行为，也不为堕罪所染。

།ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆུང་བ་དག་ནི་བཅིངས་ པས་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ལ།ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡང་ལྟུང་བས་ཀྱང་འཛིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་གནང་བ་དང་། བཀག་པ་ཡང་མ་ངེས་སོ། །ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ངེས་ཏེ། དམན་པ་ཁ་ཅིག་ནི་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་དབང་གིས་འགྱོད་ཅིང་ཡིད་ལ་གཅགས་པས་གཞན་གྱི་དྲུང་ དུ་ཉེས་པ་བཤགས་ཤིང་།ཕྱིས་སྡོམ་པའི་རིགས་ཀྱིས་ཉེས་པ་དེ་ལས་རིང་ཞིག་ན་ལྡང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །བར་མ་ཁ་ཅིག་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་ལྷ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་མཉེས་པར་བྱས་ཏེ། ལྷའི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཐོབ་པས་ལྟུང་བ་ལས་ ལྡང་ངོ་།།དམ་པ་ཁ་ཅིག་ནི་གང་གིས་ལྟུང་བ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཤེས་པས་ཚེགས་མེད་པར་གནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་གང་གིས་ལས་མེད་ཅིང་རྣམ་སྨིན་མེད་པ་དེ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།ལུས་གཉིས་པའོ། །ལུས་གསུམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་བླ་མ་དང་འདོད་པའི་ལྷ་ལས་ འབྱུང་བས་ན།འདི་གཉིས་ནི་བདག་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་དག་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དགོངས་པས་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཕྱག་བཙལ་བའི་དྲིན་དུ་གཟོ་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པའོ། །གཞུང་ གི་ཚོགས་ནི་བདག་གིས་མ་ཕྱེ་སྟེ།རྟོགས་པར་སླ་བ་དང་། སློབ་དཔོན་དག་གིས་འགྲེལ་པ་དང་། ཊཱི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ལས་གསལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་ལ་འཇུག་པའི་རྟོགས་དཀའ་བ་ཡི་གནས་རྣམས་ནི། །བདག་གིས་བླ་མའི་རྗེས་ འབྲངས་རབ་ཏུ་གསལ་བྱས་པས།།འགྲོ་རྣམས་དད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཉིས་བཞོན་པར་རབ་ཞུགས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་མཐར་ཕྱིན་འཇམ་དབྱངས་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་གྱུར་ཅིག་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་གནས་གཏན་ལ་ ་ཕབ་པའི་གཞུང་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཀྲྀཥྞ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

智慧和悲心微小的人，既被束缚而住，又因一再堕落而执著，因此开许与禁止也不确定。堕落的生起也不确定，有些下等人由于执著事物而后悔，心中忧虑，便在他人面前忏悔过失，之后以律仪的力量，过了很久才从那过失中恢复。
有些中等人通过取悦明咒天尊菩萨虚空藏等，获得天尊的开许而从堕落中恢复。有些上等人对于宣说堕落的当下即了知为菩提心，因此毫不费力地安住，如同《圣法无生经》大乘经中所说：'文殊菩萨，若无业亦无异熟，则获得业障清净'等。
这是第二部分。第三部分是由于一切佛法和世间善法都从上师和本尊天中生起，因此这两者是对我恩准开许的，以及愿众生不离报恩心而作意，对这两种对境顶礼并宣说报恩之语。
论典部分我没有分析，因为容易理解，且诸位堪布已在注释和疏解等中明确解说。
对于入菩萨律仪难解之处，我随从上师作了清晰阐述。愿诸众生以信心乘上二种菩提心之乘，圆满无余痛苦，成为文殊行境。
《入菩萨行论难解处抉择论》由大智者堪布黑阿阇黎造毕。
